Bazar ertəsi, 8 Dekabr 2025
  • English
Mikroskop - Qısa, vizual, izahlı

support independent journalism

müstəqil jurnalistikanı dəstəklə

ianə et
donate
  • Xəbər
  • İzah edirik
  • Detallı
  • Araşdırma
  • 535.1
  • #Seçki2024
  • Biz kimik
No Result
View All Result
Mikroskop - Qısa, vizual, izahlı
  • Xəbər
  • İzah edirik
  • Detallı
  • Araşdırma
  • 535.1
  • #Seçki2024
  • Biz kimik
No Result
View All Result
Mikroskop - Qısa, vizual, izahlı
ianə et
donate
No Result
View All Result

8 saatlıq iş rejimi tələbi ilə başlayan 1 May Əmək bayramının tarixçəsi

01 May 2018
A A
8 saatlıq iş rejimi tələbi ilə başlayan 1 May Əmək bayramının tarixçəsi

İllustrasiya: mikroskop media

1 may Beynəlxalq Əmək gününün əsası Amerika Birlışmiş Ştatlarında gündəlik iş saatlarının 8 saata endirilməsini tələb edən işçilərin mübarizəsi ilə qoyulub. ABŞ-da bu etirazlar 1886-cı ildə başlayıb. İşçilər həftənin 6 günü, hər gün 12 saat işləməyə etiraz edərək yürüşlər, aksiyalar keçiriblər. Çikaqoda keçirilən aksiyalardan birinə yarım milyon adam qatılıb.

1 may 1886-cı ildə isə kütləvi tətillər artıq bütün dünyaya yayılmışdı.

19-cu əsrin sonlarında ticarət birliyi və işçi hərəkatları müxtəlif günlərdə işçi gününü bayram kimi qeyd edirdilər. 1880-ci illərdə Amerika və Kanadada bu gün sentyabr ayında qeyd olunurdu və Əmək günü adlanırdı.

1882-ci ildə maşinist Metyü Maquir təklif edir ki, bayram hər sentyabrın ilk bazar ertəsi günü qeyd edilsin.

1 may tarixinin işçi bayramı kimi qeyd olunması isə 1886-cı ildə Çikaqoda, Haymerketdə seçilib. Həmin gün 8 saatlıq iş günü tələbi ilə kütləvi aksiya keçirilirdi. Mayın 4-də də davam edən aksiyada naməlum şəxs bomba atıb və bundan sonra aksiya iştirakçılarına atəş açmağa başlayıb. Hadisə nəticəsində 8 polis ölüb, 60-ı yaralanıb. Saysız hesabsız mülki şəxs ölüb və yaralanıb.

1889-cu ildə Beynəlxalq İşçi Konqresində ildə bir dəfə, mayın 1-i işçilərin bu gün əmək və işçi bayramı kimi qeyd etməyi qərara alınıb.

Zaman keçdikcə dünyanın bir çox ölkəsində 8 saatlıq iş rejimi rəsmi olaraq qəbul edilib.

Türkiyədə 1911-ci ildən qeyd olunmağa başlayan bu bayram Azərbaycana SSRİ-nin qurulması ilə gəlib.

Hazırda bir çox ölkədə bu bayram qeyd olunur və qeyri-iş günü hesab olunur.

Türkiyədə 1 may az qala hər il qeyd olunsa da, onlar arasında indiyə qədər ən qanlısı 1977-ci ildə keçirilən bayram olub. İnqilabçı İşçi İttifaqları Konfederasiyasının (DİSK) sədri Kamal Türklərin çıxışı zamanı atəş açılıb və nəticədə 36 nəfər həlak olub. Bu hadisədən sonra baş verən 1980-ci il, 12 sentyabr hərbi çevirilişindən sonra ölkədə 1 mayın bayram kimi qeyd olunması qadağan edilib.

“Şuşa ili”ndən qazanan QHT-lər. 585 min manat nəyə xərclənib? – Araşdırma
Araşdırma

“Şuşa ili”ndən qazanan QHT-lər. 585 min manat nəyə xərclənib? – Araşdırma

14 Noyabr 2025
İşğaldan azad olunan ərazilərə qayıdanlara öz evlərini tikməyə icazə verilmir. Burada problem nədir? İzah edirik!
İzah edirik

İşğaldan azad olunan ərazilərə qayıdanlara öz evlərini tikməyə icazə verilmir. Burada problem nədir? İzah edirik!

11 Noyabr 2025
AMEA prezidentinin qızının Almaniyada 1 milyon avrosu oğurlanıb, özü isə polisə getmək yerinə Bakıya qaçıb
Detallı

AMEA prezidentinin qızının Almaniyada 1 milyon avrosu oğurlanıb, özü isə polisə getmək yerinə Bakıya qaçıb

20 Oktyabr 2025
REAL TV Rusiya əleyhinə “Z-nin siması” adlı sənədli film hazırlayıb
Detallı

REAL TV Rusiya əleyhinə “Z-nin siması” adlı sənədli film hazırlayıb

15 Sentyabr 2025
AŞPA əleyhinə sosial media kampaniyası necə təşkil olunub? DFRLab araşdırıb
Detallı

AŞPA əleyhinə sosial media kampaniyası necə təşkil olunub? DFRLab araşdırıb

30 May 2025
Yeni Kaledoniyadakı iğtişaşları qızışdırmaqda Azərbaycan sosial mediadan necə istifadə edir? DFRLab-ın araşdırması
Detallı

Yeni Kaledoniyadakı iğtişaşları qızışdırmaqda Azərbaycan sosial mediadan necə istifadə edir? DFRLab-ın araşdırması

16 May 2025

ianə et

Müstəqil jurnalistikanı dəstəklə

Partners

OCCRP Organized Crime and Corruption Reporting Project, Member Center
Global Investigative Journalism Network

Follow us

  • Xəbər
  • İzah edirik
  • Detallı
  • Araşdırma
  • 535.1
  • #Seçki2024
  • Biz kimik

© MikroskopMedia

No Result
View All Result
  • Xəbər
  • İzah edirik
  • Detallı
  • Araşdırma
  • 535.1
  • #Seçki2024
  • Biz kimik
  • English

© MikroskopMedia