Foto: Vikipediya

Roman yazmağa can atanların əksəriyyəti şübhəsiz ki, Tolstoy kimi yaza bilmək imkanları olsaydı, buna etiraz etməzdilər. Amma heyran olduğunuz yazıçı kimi yaşamırsızsa, onun kimi yazmaq necə mümkün ola bilər? Bioqrafiyalar “Hərb və Sülh” və “Anna Karenina” kimi əsərlərin müəllifinin 82 ili necə keçirdiyinə dair lazımi qədər informasiya verir. Tolstoy hələ 25 yaşı olanda “Möhtəşəm insan olduğuma mütləq öyrəşməliyəm” – deyə yazıb və “Mənim özüm qədər əxlaqlı, yaxud da öz idealı uğrunda hər şeyi qurban verə biləcək başqa bir insanla tanış olmamışam” deyərək həmin fikrini bir az da vurğulayıb. Bu fikirləri deməmişdən 7 il əvvəl “həyatın qanunları” adlandırdığı nizamla yazıçı özü üçün çoxdan ismətli və çalışqan bir həyat təsvir edib; bu da, yəqin ki, qatı dindar həyat axtarışının xəbərçisi idi. Yazıçının həyatına hökm etmiş qanunların bəziləri isə bunlar idi:

  • Səhər 5-də oyan,
  • Gecə ən geci 10-da yat,
  • Günorta 2 saat yata bilərsən,
  • Çox yemək yemə,
  • Şirniyyatdan uzaq dur,
  • Hər gün bir saat gəz,
  • Eyş-işrət evinə ayda yalnızca 2 dəfə get,
  • Xeyir verə biləcəyin insanları sev,
  • Məntiqsiz ittihamlar haqqında düşünmə,
  • Eyni anda 2 işdən yapışma,
  • Lazımlı olmadıqca xəyal aləmində itmə.

Tolstoy həyatının yetkinlik vaxtında qəbul etdiyi bu qanunlara daha sonra aşağıdakıları da əlavə edib:

  • Hisslərini göstərmə,
  • Başqalarının sənin haqqında düşündüklərini vecinə alma,
  • Yaxşılığı göstərmədən et,
  • Qadınlardan uzaq dur,
  • Ehtirasını yox et,
  • Bədbəxtlərə kömək əli uzat.

Tolstoyun həyatı haqqında çox məlumatlı olmasanız da, onun özü üçün qoyduğu qanunların bəzilərinin necə bəzi impulslarla mübarizə apardığını müşahidə etmək olar. Məsələn, eyş-işrətlə ayda cəmi iki dəfə məşğul olmağı deyən qanunun getdikcə necə daha qeyri-real, yəni qadınlardan tamamilə uzaq durmaq qanununa çevrildiyini görürük. Amma geridə qoyduğu ağır və çox mühüm şeyləri nəzər alsaq, düşünmək olar ki, zəhmətsevərliyinin və çalışqanlığının xeyrini gördü, istər ehtirasını (yazıçının 14 uşağı var idi) tam yoxa edə bilsin, istərsə də yox. Biz yazıçıları necə yaşadıqlarına görə deyil, necə yazdıqlarına görə dəyərləndiririk. Bəlkə də, həyat bilavasitə Tolstoyun özü üçün yazdığı bu sərt qanunların zirvəsinə bir xəbərdarlıq punktu əlavə edir: “Heç kim mükəmməl deyil”.

Tərcümə: Pəri Abbaslı

Orijinalı bu linkdə