Ekoaktivist Cavid Qara Kəpəz dağında. Foto: Orxan Aslanov

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi (ETSN) Qax Dövlət Təbiət Yasaqlığının yaxınlığında yerləşən Acınohur düzənliyində ceyranların həyatına təhlükə olacaq əkin sahələri ilə bağlı yaydığı açıqlamanı ekoaktivistlər ərazidəki ceyranların qorunması üçün yetərli hesab etmir. Ekoaktivist Cavid Qara nazirliyin iradəsizliyi və qüsurlu mövqeyi kimi qiymətləndirdiyi açıqlamasını təqdim edirik.

1

Nazirliyin gecikmiş reaksiyası

ETSN ərazinin mühafizəsinə birbaşa məsul qurumdur və məsələyə ictimaiyyəti narahat etdiyinə görə yox, öz vəzifə borcu olduğu üçün müdaxilə etməli idi. Və yerli qurumlarından daxil olan məlumat əsasında operativ şəkildə etməli idi. Məsələnin ictimailəşməsi hesabına layihə müvəqqəti dayanandan sonra sakitçilik vaxtı yox. Şum üçün gələn traktorlar Yasaqlıq ərazisinə buraxılmamalı idi. Məsələyə aydınlıq gətiriləndən sonra ETSN-nin razılığı ilə işlər getməli idi. Və məsuliyyəti nazirlik daşımalı idi və daşıyır.

2

Mövzudan yayındırmağa çalışma

“Sözü gedən şirkətlə əməkdaşlıq ediləcək, onlar ceyranları su ilə təmin edəcəklər”.

Hazırda ceyranlar şirin susuz da pis-yaxşı yaşayırlar. 8 ildir layihə davam edir. İndimi yadınıza düşdü? Və bu problemi həll etmək üçün bir artezian quyusu bir gölməçə bəs edir. Adminstrativ dəstək olmadan 30 min AZN-ə bu işi həll etmək olar. Texnika və s. dəstəyi olsa daha ucuz başa gələ bilər.

3

Ərazidəki otarmadan, çoban itlərindən şikayətlənərək mövzudan yayınma

Kütləvi otarma yaylaqlarda da, qışlaqlarda da erroziya və yem bazasının istismarı kimi ciddi problem olaraq on illərdir qalır. Amma maldarlığı məhv edib yerinə əkinçilik gətirmək çıxış yolu deyil. Normativlərə əməl edilsə, buna nəzarət etmək elə ETSN in öz işidir, bəs edir. Qışlaqlar ilin 6-7 ayı orada olur. Şumlanmış ərazi isə torpağı il boyu zəbt edir. Kimyəvi dərmanlar birbaşa torpağı və su dövranı ilə ətrafı zəhərləyir. İnfrastruktur xətləri heyvanların hərəkəti üçün maneə yaradır.
Şahdağ Milli Parkında da kütləvi otarmanın qarşısını almaqda ETSN-ə uğurlar.

4

Sınaq işləri

Orada 2000 hektarda ( şirkət 200 deyib, ETSN çaşqınlığından bunu da bir 0 artıq yazıb) sınaq işləri gedəcək. Sınaq üçün 2000 hektar yox, bir hektar da bəs edərdi. Torpaqdan nümunə götürmək olardı, mütəxəssisləri dinləmək olardı. Yəni, sınaqlar uğursuz olsa, bunların davam edəcəyini qəbul etmək deməkdir.

5

“Qonşu ərazilərdə yaşayan ceyranlar”

Yəni ki, əkin olan yerlərdə ceyran yaşamırmış. Ceyranlar elə hazırda əkilən yerdə yaşayırdı. Yasaqlığın ərazisidir əkilən yerlər. Hətta ceyranlar yasaqlıqdan da kənara yayılıb Dəhnə kəndinə qədər gəzişirlər.

Bütün bu sadalananlar ETSN in həmin şirkətin arxasında dayananlardan qorxaraq onlara dəstək nümayiş etdirməsidir.