Amerikanın hüquq elmləri üzrə doktorluq dərəcəsi alan ilk afro-amerikan vətəndaşı haqqında

Pauli Murey. Foto: AP

Pauli Murey 20-ci əsr afrikan-amerikan insan haqları tarixinin ən əsas fiqurlarından biridir. Buna baxmayaraq akademik araşdırmalar istisna olmaqla çox tanınmır.

1910-cu ildə Amerikada doğulan Pauli erkən yaşda yetim qalıb və onu anasının valideynləri böyüdüb. Daha sonra Nyu York şəhərinə köçüb ali təhsil alan Pauli irqinə görə, daim ayrı-seçkiliyə məruz qalıb və 1940-cı ildə avtobusda yalnız ağdərili sərnişinlər üçün nəzərdə tutulan oturacaqda oturduğuna görə həbs olunub.

Sonralar Harvard Universitetində magistratura təhsili almaq istəsə də qadın olduğuna görə burada da ayrı-seçkiliklə üzləşib. Berklidə yerləşən Kaliforniya Universitetinə qəbul olub və 1960-cı ildə Yale Hüquq Məktəbində Hüquq elmləri üzrə doktorluq dərəcəsi alıb. Bununla da Amerikanın bu elmi dərəcəni alan ilk afro-amerikan vətəndaşı olub.

O, həmişə insan hüquqları, xüsusən də qadın hüquqları sahəsində çalışıb. Mütəmadi olaraq çıxışlarında irqi və cinsi diskriminasiyanı tənqid edib.

Müsahibələrindən birində o, əsas hüquqi nailiyyətlərindən biri olan “Reed v. Reed” işi haqqında danışıb.

Sali və Sesil Rid adlı boşanmış cütlük ölən oğullarının mülklərini kimin idarə edəcəyi ilə bağlı münaqişəyə girir. Onların hər ikisi İdaho məhkəməsinə müraciət edir və məhkəmə “kişilərə qadınlarla müqayisədə üstünlük verilməlidir” qərarı çıxarır. Məhkəmə Sesili mülklərin idarəçisi təyin edir. Onun keçmiş həyat yoldaşı vəkili Allen Derlə birlikdə Ali Məhkəməyə müraciət edir. Vəkil deyirdi ki, 14-cü düzəlişə görə cinsi ayrı-seçkilik qadağandır. Ali Məhkəmə Salinin lehinə qərar çıxarır və bununla da ilk dəfə Bərabər Mühafizə Maddəsi tətbiq olunmuş olur.

Pauli Murey təkcə cinsinə və irqinə görə ayrı-seçkilik, çətinliklə üzləşməyib. Onun cinsi orientasiyası da yaşadığı dövrə görə həyatını qəlizləşdirib. Demək olar ki, yeniyetmə yaşda baş tutan evliliyindən qısa müddət sonra Pauli homoseksual olduğunu kəşf edir və evliliyini sonlandırır. O, monoqam evlilik həyatı arzulayırdı. Həmçinin Pauli münasibətdə özünü kişi kimi görürdü. O həmişə saçını çox qısa kəsdirir, yubkadan daha çox şalvar geyinməyə üstünlük verir və öz adını da bəzən kişi adı ilə təqdim edirdi. Məsələn, avtobusda yalnız qaradərililər üçün nəzərdə tutulan oturacaqda oturduğuna görə həbs olunanda, özünü polis əməkdaşlarına Oliver adı ilə təqdim edib.

Amerika tarixinə irqi və cinsi ayrı-seçkiliklə mübarizə aparan hüquq müdafiəçisi kimi düşən Pauli Murey 1985-ci ildə pancreas xərçəngi xəstəliyindən vəfat edir.

Şərhini yaz

Şərhinizi yazın
Adınızı daxil edin