Gürcüstanda seçkilərə nəzarət edən iki böyük müşahidəçi qrupu Gürcüstan hökumətini son illərdə genişmiqyaslı seçki saxtakarlığı sxemini idarə etməkdə ittiham ediblər. Onlar iddianı Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin keçmiş direktor müavini Soso Qoqaşvilinin sızdırılmış sənədlərinə istinad edərək səsləndiriblər. OC Medianın məlumatına görə, cümə axşamı Beynəlxalq Ədalətli Seçkilər və Demokratiya Cəmiyyəti (ISFED) və “Transparency International Georgia” (TI) açıqlama yayıb.
Açıqlamada qeyd edilənlər:
- hökumət qeyri-qanuni olaraq əfv təklif edib;
- hökumət dövlət qulluqçularına təzyiq göstərib;
- seçki nəticələrinə təsir etmək üçün inzibati resurslardan sui-istifadə edilib.
Hər iki təşkilatın məlumatına görə, inzibati resurslardan sui-istifadə, səslərin satın alınması və qeyri-qanuni səsvermə mexanizmi 2018-2020-ci illərdə keçirilən prezident, həmçinin parlament seçkilərinin nəticələrini şübhə altına ala bilər.
ISFED və TI-nin iddiası nədir: Hər iki təşkilat 2018-2019-cu illərdə hakim “Gürcü Arzusu” partiyasına aid olduğu iddia edilən e-poçt məktublara və ötən ilki sənədləri gözdən keçiriblər. Onlar bu sənədlərə istinadən iddia ediblər ki, hakim partiyaya seçkilərdə kömək edən minlərlə insana müxtəlif dövlət qurumlarının güzəştlər etdiyi ehtimal olunur.
Qeyd olunan güzəştlər:
- şərti cəzaların ləğv olunması;
- həbsdən vaxtından əvvəl azad olunma;
- ləğv edilən sürücülük vəsiqələrinin bərpası;
- davam edən cinayət işlərində ittihamların yenidən dəyərləndirilməsi;
- həbsxanada şəraitin yaxşılaşdırılması;
- hərbi xidmətdən möhlət.
İddialar necə əsaslandırılıb: Milli Probasiya Agentliyindən əldə edilmiş məlumatlara əsasən, 2018-ci il prezident seçkiləri dövründə, ikinci turdan əvvəlki və sonrakı aylar da daxil olmaqla bu dövrdə cəzası ləğv edilmiş və sürücülük vəsiqəsi bərpa edilmiş şəxslərin sayı digərlər illərlə müqayisədə xeyli çox olub. Qeyd edilib ki, Probasiya Agentliyinin sənədlərində həmin şəxslərin şərti cəzası, şəxsi məlumatları və bu cəzaların azaldılması ilə bağlı müraciətləri yer alıb. Hətta bəzi şəxslərin iqtidar partiyasına hansı yolla köməklik göstərdikləri barədə şərhlər də yer alıb.
Hesabatda başqa nələr deyilir, kimlərin adı hallanır?
2020-ci ilin sənədlərinə istinad edən TI və ISFED iddia edir ki, Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin köməyi ilə hakim partiya dövlət işçiləri, o cümlədən dövlət məktəblərinin rəhbərləri haqqında “siyasi dosyelər” hazırlayıb. Hökumət siyasi baxışlarına görə onlarla dövlət məktəbi direktorunun vəzifə müddətini 2020-ci ilin payızından 2021-ci ilin yayına qədər olan müddətdə uzatmayıb. Dosyelərdə belə şərhlər yer alıb: Onların hökumətə qarşı müxalif münasibəti var. Onların bu vəzifəyə təyin edilməsi ağlabatan deyil.
TI və ISFED-in yaydığı hesabatda seçkilərdəki saxtakarlıq sxeminə keçmiş ədliyyə nazirinin müavini Giorgi Pataridze və Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Müfəttişliyinin keçmiş rəhbəri Aleksandr Xojevanişvilinin birbaşa nəzarət etdiyi bildirilir Həmçinin, qeyd olunub ki, Pataridze və Xocevanişviliyə məxsus olduğu iddia olunan elektron poçtlara göndərilən 20-yə qədər sorğuda bəzi cəzaların daha yüngül cəza ilə əvəzlənməsi xahiş olunur.
